mand-tangerine phto0038 kontrolli-i-mikroklimes pht10005 phytoseiulus-persimilis enetta_del_canada gala-2 aphidius-colemani image052 insect-leafminer2
fotografite

Kalbëzimi gri i domates (Botritis cinerea Pers.)

Kjo është një sëmundje që mund të shkaktojë dëme serioze në domaten e kultivuar në serra ose tunele, ndërsa në ato të fushës është më pak e përhapur.

Simptomatologjia.

Kalbëzimi gri prek të gjitha organet ajrore të bimës si kërcellin, gjethet, lulet e frutat dhe në çfarëdo stadi zhvillimi të tyre. Në bimët e reja në shtretër sëmundja mund të shkaktojë tharjen e fidanëve, pasi goditen indet e qafës dhe gjethet embrionale duke marrë një ngjyrë të errët në të zezë. Në bimët e rritura, kërcejtë dhe gjethet e prekura nga sëmundja në fjalë duken me ngjyrë të errët dhe mbulohen me mykun karakteristik gri.

Bime domateje e prekur nga botritisi.

Frutat nga ana tjetër bëhen objekt të një kalbëzimi të qullët, duke i dhënë zonës së prekur një nuancë gri. Mbi frutat e gjelbër, botritisi mund të shkaktojë edhe zona unazore të çngjyrosura, të njohura si njollat fantazmë, që zgjatin deri në vjeljen e domates.

Frut i prekur nga botritisi.

Biologjia dhe epidemiologjia.

Shkaktari i kësaj sëmundjeje është Botritis cinerea, një deuteromicet i aftë për të jetuar edhe për një kohë të gjatë në gjëndje saprofitike, dhe që në kushte mjedisi të favorshme mund të shfaqi një agresivitet të veçantë ndaj shumë bimëve perimore dhe frutore. Kushtet klimaterike optimale për zhvillimin e tij përfaqësohen nga temperaturat 20-25ºC, lagështia e lartë ajrore (mbi 90%) dhe nga ekzistenca për disa orë e një shtrese uji mbi organet e bimës së prekur.

Penetrimi dhe vendosja e kërpudhës mbi indet bimore realizohet krejtësisht  nëpërmjet plagëve me origjinë të ndryshme. Dimërimi i parazitit mund të kryhet qoftë në formë miceli në mbeturinat bimore, qoftë në formë sklerotesh në tokë, ndërsa përhapja e këtij paraziti nga një organ apo bimë në tjetrën realizohet me anë të konideve ovoidalë të tejdukshëm me përmasa 8×12 mikron, që prodhohen në sasi të bollshme.

Kontrolli i sëmundjes.

Kundër kësaj sëmundje janë të nevojshme masa indirekte agroteknike me karakter parandalues, dhe ato kimike me anë trajtimesh specifike. Midis masave agroteknike më efikase rezultojnë: ajrosja e serës, vendosja e distancave të përshtatshme midis bimëve, përdorimi i kujdesshëm i ujitjeve, eliminimi i menjëhershëm i frutave të prekur, kujdesi gjatë shërbimeve agroteknike që të mos shkaktohen dëmtime dhe plagë mbi organet e ndryshme të bimëve, etj.

Në kulturat intensive lufta kimike fillohet menjëherë pas trapiantimit të fidanëve, duke patur parasysh që të laget mirë baza e kërcellit. Më tej vazhdohet me trajtime mbi masën vegjetative të bimëve me fungicide  të grupit fenilamid (vinklozolina, ipridione, procimidone), por duke mbajtur parasysh që përdorimi i tyre i shpeshtë mund të çojë në seleksionimin e shtameve patogjenike të qëndrueshëm. Për këtë qëllim preparatet e lartpërmendura duhet të alternohen me preparate ftalimidik dhe me ato   me bazë bakri kundër vrugut, që ndikojnë edhe në kufizimin e kalbëzimit gri.

Kundër kalbëzimit gri mund të përdoret gjithashtu bio preparati “tricodeks”, i cili prodhohet nga kërpudha Tricoderma harzianum me një përqendrim prej 1 miliard njësi infektuese për gram peshë, duke e përdorur në dozën 200-400 gr për 100 litra ujë gjatë periudhës me rrezikshmëri më të lartë për infeksione nga ky parazit.

nuk ka komente.