diglyphus-isaea phytoseiulus-persimilis phto0038 gala image074 liriomyza-trifolii-galeri aphis-gossypii dscn2557 dscn2533 dscn1718
fotografite

Parimet e përcaktimit të dendësisë së mbjelljes dhe të krasitjes së domates në serra.

 

Dendësia e mbjelljes së bimëve.

Dendësia e mbjelljes së bimëve është e kushtëzuar nga kultivari, prodhimi i parashikuar dhe jetëgjatësia e parashikuar e bimëve. Ajo varion nga 2 në 4 bimë/m2. Për domatet e kultivuara me një maksimum prej 6 lulesash, një dendësi mbjelljeje deri në 4 bimë/m2, mund të jetë e përshtatshme. Për periudha më të gjata kultivimi (20 kate dhe më shumë), dendësia e mbjelljes së bimëve duhet të jetë 2-3 bimë/m2, në varësi kjo të sezonit të kultivimit. Në mbjelljet e hershme, dendësia më e mirë është 2 bimë/m2, ndërkohë që në mbjelljet e vona , dendësia e preferuar është 3 bimë/m2. Për bimët e rritura me shumë pak lulesa, dendësia e mbjelljes së bimë mund të shkojë në 8 deri në 10 bimë/m2, dhe bile deri në 20 bimë/m2 nëse aplikohet sistemi kanadez i kultivimit me një lulesë të vetme.

Sistemet moderne të kultivimit, me kohë të gjatë të shfrytëzimit të bimëve, përdorin aktualisht dendësi të ndryshme në faza të ndryshme të zhvillimit të bimëve. Kjo arrihet nëpërmjet zgjedhjes së numrit më të përshtatshëm të kërcejve të bimës në varësi nga intensiteti mesatar i ndriçimit. Domatja është bima e vetme në të cilën deri më tani ky parim aplikohet si rutinë.  Adaptimi i numrit të kërcejve në varësi nga intensiteti i ndriçimit është një mjet i fuqishëm për të rritur prodhimin e marrë nga bimët në periudha me intensitet të lartë ndriçimi. Dendësia standarde e kërcejve të bimës për njësi të sipërfaqes është rreth 2, gjatë dimrit. Në pranverën e hershme dendësia rritet në 2.5-3 kërcej/m2, duke lejuar rritjen e një kërcelli anësor dhe më vonë të 2 kërcejve anësorë, në çdo 4 kërcej të rendit të parë. Në fund të sezonit të pranverës dendësia mund të arrijë në 3.5-4 kërcej/m2 dhe më vonë, në fund të verës, ajo reduktohet sërish, nëpërmjet këputjes së majës së disa sqetulloreve (kërcejve).

 

Krasitja e domates.

Krasitja aplikohet për këputjen e majës së bimëve, për të ndërprerë rritjen e bimëve në lartësi, por gjithashtu edhe për eliminimin e lastarëve anësorë të bimëve. Këputja e majës favorizon rritjen e frutave dhe në këtë mënyrë sigurohet peshë më e madhe e tyre. Për këtë arsye, këputja e majës së bimëve, në fund të sezonit të kultivimit, është gjithmonë me interes.

Shumica e bimëve zhvillojnë degë të dyta nga sythat e tyre anësorë. Degët anësore, zakonisht janë të padëshirueshme për rritjen e ekuilibruar të bimëve dhe nëse nuk eliminohen rezultojnë  në një numër të madh frutash të vegjël dhe përgjithësisht pak të pëlqyer. Për domaten, krasiten të gjithë lastarët anësorë, me përjashtim të atyre që lihen për të kontrolluar densitetin e kërcejve të bimëve, për njësi të sipërfaqes së tokës. Sqetullorët hiqen jo më vonë se të kenë formuar një gjethe. Vonesa e heqjes së tyre shkakton çrregullime në rritje e zhvillim, rrjedhojë e konkurrencës për asimilate, dhe ndërkohë duke i larguar sqetullorët me vonesë plaga e shkaktuar është më e madhe dhe bëhet burim infeksioni. Gjatë  heqjes së sqetulloreve duhet patur  kujdes të mos hiqet lëkura në kërcell.

Me qëllim që të reduktojnë shpenzimet për sistemin e ujitjes dhe për të siguruar më shumë  hapësirë për trajtimet dhe vjeljet e bimëve, kultivuesit modernë të domates, aplikojnë tashmë kultivimin në formë V. Ky sistem kultivimi, realizohet nëpërmjet dyfishimit të numrit të bimëve në rresht, ose  duke zvogëluar distancën midis rreshtave binjakë. Në të dy rastet bimët vendosen në mënyrë të alternuar majtas dhe djathtas. Në këtë sistem përdoret vetëm një tub uji për çdo çift rreshti, por në këtë rast pikalëshuesit vendosen jo më larg se 20-25 cm larg nga njëri tjetri.

Ndonëse, mënyra më e zakonshme e kultivimit të domates në sera është me një degë të vetme, sidomos në rastet kur janë përdorur për mbjellje fidanë të shartuar, të cilët zakonisht i bëjnë bimët më të fuqishme nga pikëpamja vegjetative, kultivimi në formë V mund të realizohet edhe nëpërmjet kultivimit të bimëve me dy degë. Kur fidanët krasiten dhe lihen të rriten me dy degë, njëra degë lihet të rritet djathtas dhe tjetra majtas. Në këtë rast reduktohet gjithashtu edhe numri i bimëve që mbillen. Provat e kryera edhe në Shqipëri për këtë mënyrë kultivimi kanë dëshmuar leverdinë e shfrytëzimit masiv të saj.

nuk ka komente.